« آتشكدهء اشك » يعنى آتشكده‌اى كه اشك بنا كرد و اطلاق آتشكده يعنى اسم خاص بر محل از باب اطلاق خاص به عام بسيار رايج است و تا امروز صدها ديه و دهكده و شهرك را داريم كه به نام امامزادهء آنها شهرت يافته است . يكى از ناموران اشكانى آتشكده‌اى بنا مىكند و دور و بر آن اجتماعى سر مىگيرد و كم‌كم ديهى و بعد شهركى مىشود ، اين است همهء آنچه آسان مىتوان در آينهء تاريخ اين دهكده در پيش نظر مجسم كرد . فقط بايد بگوييم كه آيا اشكانيان زردشتى بوده‌اند يا نه ؟ اين هم موضوعى است كه آن را مردود نمىتوان شمرد . دين زردشتى پيش از اشكانيان از همين ناحيهء مشرق ( پرثوه ) برخاسته بود و اينان با همهء يونانىگرى به آن گرويده بودند و اين است آنچه در بادى نظر تصور مىشود مگر دليل قطعى بر رد آن ارائه شود . آنچه گفتيم با وجود ديهى ديگر تمامى اين را تأييد مىكند و آن ديه آذرشك است . اين ديه هم در نواحى يزد و جزء دهستان حومهء مهريز به حساب آمده است . اگرچه اين ديه كوچك است و جمعيت آن 21 نفر بيشتر نيست . « 1 » ولى خود واژه آنقدر باشكوه است كه ما را با خود به همان تاريخهاى دور مىبرد و مىگويد كه در اينجا هم اشكى آذرى ( آتشكده‌اى ) برپاى داشت آن هم در روستاى مهريز كه خود واژهء مهريز قدمت آن را نشان مىدهد و آن را آذرشك ناميد . نفوذ اشكانيان در سرزمين ايران بسيار . خراسان البته سرزمين خاص آنان بوده است و ما تعجب نداريم اگر در ناحيهء بيرجند سه محل به نام اشك ناميده شود . « 2 » اين نكته را هم لازم است در پايان اضافه كنم كه حتما املاى صحيح اشكذر با « ذال » معجمه است تا با « آذر » يعنى واژهء بنياد همخوانى داشته باشد . اشكران O S kor n نام ديهى است معتبر در خاور اصفهان و در ناحيت رويدشت كه از مادى معروف ورزنه مشروب مىشود . اين واژهء « مادى » در عرف متداول لهجهء اصفهان به معنى نهر آب است و مادى ورزنه آخرين مادى اصفهان است كه از رودخانهء زاينده‌رود منشعب مىشود و سدى كه براى انشعاب آن مادى ساخته‌اند به نام « بند 16 ده » ناميده مىشود ( بند اصطلاحى رايج

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 120 . ( 2 ) - ن . ك . به : فرهنگ آ . م . م . ص 60 و 61 .